महाभारतातील अपरिचित गोष्टी

ज्येष्ठ प्रवचनकार धनंजय चितळे यांच्या ‘महाभारतातील अपरिचित गोष्टी’ या लेखमालेचा हा अठरावा (अखेरचा) भाग…
………….
परमार्थामध्ये नऊ या आकड्याचे फार महत्त्व आहे. या अंकाला परब्रह्माचा अंक म्हणतात. कारण नऊच्या पाढ्यातील सर्व संख्यांची बेरीज नऊच येते. उदाहरणार्थ १८ मधील एक आणि आठ यांची बेरीज नऊ होते. याउलट आठचा पाढा घेतला, तर ती बेरीज वाढते किंवा कमी होते. म्हणून आठला मायेचा अंक म्हणतात. महाभारतामध्ये एकूण १८ पर्वे आहेत. महाभारत युद्ध १८ दिवस चालले. भगवान श्रीकृष्णांनी सांगितलेली गीता अठरा अध्यायांची आहे. महाभारत युद्धामध्ये कौरव आणि पांडव यांच्या सैन्याची एकूण बेरीज १८ अक्षौहिणी इतकी होती. या सर्व कारणांमुळे महाभारतातील अपरिचित कथा या लेखमालेच्या लेखांची संख्या १८ अशी निश्चित केली गेली. या लेखमालेचा उद्देश महाभारताचे संपूर्ण ज्ञान करून देणे असा नव्हता, तर कीर्तनसंध्या उपक्रमात या वर्षी होणाऱ्या विषयासाठी श्रोत्यांची पूर्वतयारी करून घ्यावी, त्यांना महाभारतातील काही गोष्टी तरी माहिती व्हाव्यात, इतकाच मर्यादित होता.
महाभारत हा ग्रंथ केवळ श्लोकसंख्येने मोठा आहे असे नाही, तर त्यातील गोष्टींचे जितके चिंतन करावे तितके अधिकाधिक ज्ञान देणारा या अर्थानेही तो मोठा आहे. अनेक वर्षे कीर्तन-प्रवचने करूनही अशा ग्रंथाचा संपूर्ण अभ्यास होईल असे नाही. त्यामुळे हे १८ लेख वाचले म्हणजे आपल्याला सर्व कळले असे अजिबात नाही. उलट हे लेख म्हणजे महाभारतातील १८ निवडक ठिपके आहेत. ज्याप्रमाणे एखादी स्त्री अंगणात काढलेले ठिपके कुशलतेने जोडते आणि त्यात रंग भरून देखणी रांगोळी सिद्ध करते, त्याप्रमाणे या लेखमालेतील १८ ठिपक्यांमध्ये असलेले भगवद्चिंतनाचे सूत्र आपण सर्वांनी जोडावे, त्यात नवरसांचे रंग भरावेत, भगवद्भक्तीचा केशरी रंग त्यात सढळ हस्ते घ्यावा आणि आपल्या आयुष्याचीच एक देखणी रांगोळी तयार करावी. अर्थात ही रांगोळी पतितपावन लक्ष्मीनारायणा समोर काढून, ती त्यांनाच अर्पण करावयाची आहे. आपल्या सर्व संतांनी आपल्या रचनेचे श्रेय श्री भगवंतांनाच दिले आहे. आपणही तोच भाव मनामध्ये ठेवून श्री भगवंतांना अनन्यभावाने शरण जाऊन ही सर्व १८ पद्मे (कमळे) त्या परमात्म्यांच्या श्री चरणांवर समर्पित करू या. कीर्तनसंध्या परिवाराने लेखनाची ही संधी मला दिली, त्याबद्दल मी त्या सर्वांविषयी मनःपूर्वक कृतज्ञता व्यक्त करतो. आपण सर्व जाणकार वाचकांनी विविध माध्यमांतून आलेले हे लेख वाचलेत, म्हणून आपणासही मनापासून धन्यवाद देतो आणि श्री ज्ञानेश्वर माऊलींच्या शब्दांत प्रार्थना करतो –
न्यून ते पुरते । अधिक ते सरते ।
करोनी घेयावे हे तुमते। विनवित असे।।
ही सर्व सेवा भगवान परमात्मा श्रीकृष्णांच्या चरणी मनोभावे समर्पित करतानाच कीर्तनसंध्यासारखे उपक्रम असेच नियमितपणाने घडत राहून त्यांना सद्भक्तांचा सर्व प्रकारचा उदंड प्रतिसाद लाभो, हीच श्री परमेशचरणी मनोभावे प्रार्थना करतो. ।। अवधूत चिंतन श्री गुरुदेव दत्त ।।
– धनंजय चितळे, ज्येष्ठ प्रवचनकार
(लेखमाला समाप्त)

कोकण मीडियाला विविध सोशल मीडियावर फॉलो करण्यासाठी खाली दिलेल्या पर्यायांवर क्लिक करा.टेलिग्राम, व्हॉट्सअॅप, यू-ट्यूब, ट्विटर, फेसबुक, इन्स्टाग्राम, इन्स्टामोजो, गुगल प्ले बुक्स, गुगल न्यूज, बुकगंगा, साउंडक्लाउड